ah.nl

Van bediening tot zelfbediening

Van bediening tot zelfbediening

 

Dat is Albert Heijn zelfbediening. U stapt onze ruime moderne zaak binnen. Hoe druk ’t ook mag zijn, wachten is nooit nodig. Er staat een mandje of zo’n handig wagentje voor u klaar, en daarmee wandelt U - zo vlug of langzaam als U zelf wilt langs de aantrekkelijk uitgestalde artikelen. Wat u wilt hebben neemt u mee. Na zó vrij en zelfstandig Uw keuze gemaakt te hebben, gaat U met Uw aankopen naar de uitgang. Daar staan de caissières klaar om U accuraat en vriendelijk het bedrag van U aankopen af te rekenen en U boodschappen keurig in U eigen tas over te pakken.

 

Met deze folder werden onze klanten overtuigd van het gemak van zelfbediening. De eerste zelfbedieningszaken waren een groot succes en na de opening was het dan ook grote drukte. Toen de eerste zelfbedieningswinkel open ging, volgde een opstand onder de vele kruideniers. Dat kon nooit goed gaan, als klanten zelf hun producten mochten pakken. In 1951 ging de winkelsluitingswet van kracht. Hierdoor mochten winkels niet meer op zondag open en moesten om 18.00 uur dicht waardoor de concurrentie heviger werd. In die periode kwamen er steeds meer merkproducten op het schap. Voor die tijd werden een hoop kruidenierswaren geschept in en zakken verpakt. Ook was de rol van kruidenier vrij sturend om extra producten te verkopen. Doordat je de gehele bestelling mondeling moest plaatsen bij de kruidenier wist iedere klant die in de winkel stond wist wat je kocht. Ook duurde de transactie duurde vrij lang omdat alle ditjes en datjes uit de buurt werden besproken.

Succes
De eerste zelfbedieningswinkel van Albert Heijn vestigde zich in Schiedam in 1952. Het gevolg was lange rijen.. Klanten mochten in kleine groepjes naar binnen, waar ze direct een mandje in handen kregen. Al snel openden meerdere zelfbedieningswinkels en na 2 jaar stond de teller al op 11 zelfbedieningszaken. Eind 1959 telde alleen Albert Heijn al 120 zelfbedieningswinkels. De zelfbedieningszaken voldeden aan alle eisen die de moderne huisvrouw stelde in die tijd. Een typische ervaring van de zelfbedieningswinkels was dat mannen zich er ook prettig voelden en minder bezwaren hadden om hier over de drempel te stappen.

Leveranciers

Klanten mochten zelf de producten in handen hebben, voelen en ruiken. De artikelen vlogen de winkel uit. Het grootste deel van de artikelen ging nog steeds via de weegschaal de winkel uit en de behoefte van klanten aan voorverpakte producten werd steeds groter. De kruidenier had de functie om fabrieks eenheden om te pakken in consumenteneenheden. De vraag aan de fabrikanten of de producten in consumentenverpakking kon worden geleverd leverde  weerstand op bij fabrikanten en velen weigerden dit. Als eerste fabrikant ging Maggi in consumenteneenheden leveren. De bekende flesjes die wij nog steeds kennen. Maggi kreeg dan ook een prominente plek in de winkel waardoor andere fabrikanten zich na langere tijd druk voelde om naar consumenten te gaan luisteren en alsnog in consumenteneenheden te gaan leveren.

Veranderingen
Wat in kruideniers land ook echt een revolutie was is dat klanten voorheen alles kochten op de pof. Door de introductie van zelfbediening mochten klanten bij de cassiere direct afrekenen. Dit scheelde de de kruidenier een hoop rente welke weer in de winkel kon worden gestopt. Nadeel van de zelfbedieningswinkels was dat ze qua inrichting fors duurder waren. Ondanks dat de winkelinrichting fors duurder was stond daar een hogere omzet tegenover. Nieuw was ook de prijsaanduiding bij elk product. De klant had zo snel en duidelijk een overzicht over haar uitgave.  

Bezorgen
Na het succes van zelfbediening kwam al snel de vraag naar boven ‘gaan we door met bezorgen van boodschappen aan huis?’. Na de oorlog was Nederland volop in de wederopbouw en de dienstmeid in huis was alleen nog voor de upperclass weggelegd. In die periode ging de kruidenier langs de deuren om te horen, het zogenaamde ophalen van het boodschappenlijstje. Door het aantrekken van de economie werd het steeds lastiger om aan personeel te komen. Ook was het bezorgen van boodschappen niet echt een populair beroep. Al snel ontstond de wens om bezorgen af te schaffen. Na een aantal aanpassingen werden er alleen nog boodschappen bezorgd op vaste dagen en bij een minimum besteltarief. Zo zie je maar, we hoeven het wiel niet helemaal opnieuw uit te vinden.